Lagér shahitlirining achliq élan qilish namayishi ünüm bérishke bashlidi

Muxbirimiz nur'iman
2022.09.22
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Lagér shahitlirining achliq élan qilish namayishi ünüm bérishke bashlidi Aqsarayining aldida achliq élan qilghan lagér shahitlirini awam palata ezasi krstofér simis we amérikaning sabiq birleshken döletler teshkilatida turushluq mu'awin elchisi kélliy kurriy xanim alahide yoqlidi. 2022-Yili 21-séntebir, washin'gton.
Photo: RFA

Aqsarayining aldida achliq élan qilghan lagér shahitlirini 21-séntebir küni awam palata ezasi krstofér simis we amérikaning sabiq birleshken döletler teshkilatida turushluq mu'awin elchisi kélliy kurriy xanim alahide yoqlidi. Krstofér simis ependi söz qilip lagér shahitliri we pa'aliyetchilerning amérika hökümitidin kütken teleplirini közde tutup, bu heptining axirighiche bir qararname yézip amérika hökümitige sunidighanliqini bildürdi.

“Biz siler üchün küchlük bolimiz. Silerning bu achliq élan qilish herikitinglar xelqinglargha bolghan muhebbitinglarning ipadisi. Achliqning qanchilik qéyin ikenlikini tesewwur qilalaymen.” yoqiriqi sözlerni tekitlige krstofér simis ependi sözini yene mundaq dawam qildi: “Biz hökümetke qararname sunimiz. Qaranamide hökümitimizni méshil bachélét élan qilghan doklatigha asasen b b t kishilik hoquq kéngishining rayonda tekshürüsh élip bérishini telep qilishqa chaqirimiz. Pütün dunya silerning etrapinglargha, keng kölemlik qirghinchliqqa uchrawatqan xelqning etrapigha toplinishi kérek.”

Aqsarayining aldida achliq élan qilghan lagér shahitlirini awam palata ezasi krstofér simis we amérikaning sabiq birleshken döletler teshkilatida turushluq mu'awin elchisi kélliy kurriy xanim alahide yoqlidi. 2022-Yili 21-séntebir, washin'gton.

Amrikada turushluq lagér shahitliridin tursun'ay ziyawudun, zumret dawut we gülzire awulqanqizi we bir qisim pa'aliyetchlerning bu achliq élan qilish namayishi, 19-séntebir küni bashlan'ghanidi. Ularning bildürüshiche, ular bu arqiliq xitay hökümitining wirusni bahane qilip Uyghurlarni öyliride achliq we kissellik bilen ölümge éttiriwatqan échinishliq weziyitige xelq'araning diqqitini tartishni meqset qilghan. Ular radiyomizgha qilghan sözide krstofér simis we kélliy kurriy xanimning neq meydan'gha kélip, Uyghurlarning nöwettiki weziyitige köngül bölidighanliqi heqqidiki sözliridin ümidlen'genlikni bildürüshti.

Krstofér simis ependi lagér shahitliri bilen élip barghan söhbet jeryanida, amérika prézidénti jow baydénning shu küni birleshken döletler teshkilatining nyu-yorktiki bash shtabida sözligen nutuqida xitay hökümitining Uyghurlargha irqiy qirghinchliq yürgüzüwatqanliqni tilgha almighanliqini, xitaygha qaratqan tedbirliri heqqide qilghan sözlirining nahayiti ajiz ikenlikini tekitlidi.

U mundaq dédi: “Men yillardin biri amérika hökümitining Uyghur, qazaq qatarliq milletlerni qolishini qolgha keltürüsh üchün térishiwatimen. Köp qisim kishiler diqqet qilmidi. Hazir irqiy qirghinchliq yüz bériwatidu. Men prézidént jow baydénning bügün birleshken döletler teshkilatining qurultiyida sözligen nutuqini oqup chiqtim. U nutuqida irqiy qirghinchliq dégen sözni ishletmidi. Qirghinchliq, mejburi tughmas qilish élip biriliwatqan lagérlarni tilgha almidi. Bachélétning doklati méningche xéli küchlük, eslide téximu küchlük bolushi kérek idi. Köz aldimizda irqiy qirghinchliq yüz bériwatidu. Siler buning shahitliri, siler we a'ilenglar hazirghiche azab chikiwatisiler. Biz ashu körünüp turghan aqsarayda buninggha qarita yéterlik bir ish qilalmiduq. Biz hökümetni b b t kishilik hoquq kéngishining tekshürüsh élip bérishini telep qilishqa chaqiriq qilip qararname sunimiz, lékin bu yéterlik emes. Biz shi jinping rehberlikidiki rezil diktator hakimiyet heqqide heqiqetni sözlishimiz kérek. Biz küchimizning yétishiche tirishimz.”

Krstofér simis ependidin kéyin, kélliy kurriy xanim söz qilip, krstofér simis ependining sözlirige qoshulidighanliqini bildürdi. Awam palata ezasi jim mekgowrinmu özining twittér hésabida uchur yollap, Uyghurlar bilen bir septe turidighanliqini bildürgen. U yene xitay hökümitining yürgüzüwatqan qirghinchliq siyasiti üchün jinayi jawabkarliqining sürüshte qilinishi kéreklikini tekitligen.

Melum bolushiche, lagér shahitilirining bu qétimliq namayishini amérika Uyghur birleshmisi bashlan'ghan künidin bashlap maddiy we meniwi jehettin qollap kelgen. Mezkur birleshmining re'isi elfidar iltebir xanimning bildürüshiche, lagér shahitliri eslide bu heriketni 19-séntebirdin bashlap besh kün élip bérishni pilanlighan iken. U krstofér simis ependining alahide ularni yoqlap kélip qararname sunush heqqide wede bergenlikini we lagér shahitlirining salametlik ehwalini közde tutup achliq élan qilish herikitini axirlashturidighanliqini éytti. U yene amérika Uyghur birleshmisining krstofér simis ependining qararname sunush heqqidiki wedisini emeliyleshtürüsh jeryanini sürüshte qilip turidighanliqini bildürdi.

Lagér shahitliridin tursun'ay ziyawudun achliq élan qilghan üch kün échide ikki qétim hushidin ketken ketken bolsimu, bu namayishini qet'iylik bilen dawam qilghan. U krstofér simis ependining qararname sunush heqqidiki sözlirini anglighandin kéyin, nechche kündin buyan élip barghan achliq élan qilish namayishini ünümlük bolghandek hés qilghanliqini bildürdi.

Elfidar xanimning bildürüshiche amérika tashqiy ishlar ministirliqining xadimlirimu uning bilen alaqilashqan. Ministirliq achliq élan qilish namayishigha qatnashqan lagér shahitliri we pa'aliyetchlirini yüz turane körüshüshke teklip qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.