Франкфурттики муһакимидә германийә һөкүмитиниң уйғур ирқий қирғинчилиқини етирап қилиши тәләп қилинған

Әнқәрәдин ихтиярий мухбиримиз әркин тарим тәйярлиди
2024.05.20
frankfort-yighin-03 Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси өткүзгән уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғининиң көрүнүши. 2024-Йили 16-май, франкфурт
RFA/Erkin Tarim

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғини өткүзгән. Мәзкур йиғинға германийәдики вүртзбург университетиниң пирофессори бийөрин алперман (Björin Alperman) әпәнди, уйғурлар тоғрисида язған 2 китаби нәшр қилинған язғучи александра кавалиус (Aleksandra Kaveli’us) ханим, “илһам тохтини қоллаш гурупписи” ниң мәсули әнвәр җан әпәнди вә яш уйғур паалийәтчи шаһнурә қатарлиқлар қатнишип сөз қилған. Йиғинда германийә һөкүмитиниң уйғур қирғинчилиқини етирап қилиши тәләп қилинған.

Германийәдики вүртзбург университетиниң пирофессори бийөрин алперман (Björin Alperman) сөзләватиду. 2024-Йили 16-май, франкфурт
Германийәдики вүртзбург университетиниң пирофессори бийөрин алперман (Björin Alperman) сөзләватиду. 2024-Йили 16-май, франкфурт
RFA/Erkin Tarim

Бу һәқтә нәқ мәйданда туруп зияритимизни қобул қилған әнвәр җан әпәнди, хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң бу йиғинини өткүзүштики мәқсити тоғрисида қисқичә тохтилип мундақ деди: “бу йиғинни хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт университетидики оқуғучилар гурупписи уюштурған болуп, мәқсәт алий мәктәп оқуғучилириға шәрқий түркистандики еғир вәзийәтни вә хитайниң уйғурларға елип бериватқан ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ мәлумат бериш вә уларға вәзийәтни чүшәндүрүш иди. ”

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси өткүзгән уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғининиң көрүнүши. 2024-Йили 16-май, франкфурт
Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси өткүзгән уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғининиң көрүнүши. 2024-Йили 16-май, франкфурт
RFA/Erkin Tarim

Әнвәр җан 16-май күни франкфуртта өткүзүлгән мәзкур йиғининиң мәзмуни һәққидә мәлумат бәрди. У, йиғинда германийә һөкүмитиниң уйғур қирғинчилиқини етирап қилишиниң тәләп қилинғанлиқини илгири сүрүп мундақ деди: “пирофессор бийөрин алперман әпәнди омумий мәлумат бәрди. У, уйғурларниң тарихи, хитайниң шәрқий түркистанни қачан, қандақ бесивалғанлиқи вә йеқинқи йиллардин буянқи еғир вәзийити тоғрисида илмий йосунда чүшәнчә бәрди. Бийөрин алперман әпәнди язған ‛хитай коммунист партийәси вә уйғурлар‚ намлиқ китаб герман тилида 2023-йили нәшр қилинған. Униңдин кейин уйғурлар тоғрисида бирнәччә китаб язған германийәлик язғучи аләксандра кавәлиус ханим һәм өзиниң тәсирати, китаб йезиш җәрянида лагердин сақ қутулуп чиққан сайрагүл савутбай ханим вә башқилар билән елип барған сөһбәтлиригә асаслинип туруп, хитайниң хәлқимизгә қиливатқан зулуми тоғрилиқ әтраплиқ мәлумат бәрди. Шундақла ирқий қирғинчилиқ тоғрисида тохталди. Мән асасән ирқий қирғинчилиқ һәққидә тохталдим. Сөзүмниң ахирида хитайниң хәлқимизгә елип бериватқан зулумини германийә һөкүмитиниң рәсмән ирқий қирғинчилиқ дәп етирап қилишини тәләп қилдим. ”

Әнвәр җан әпәнди германийәдики алий мәктәпләрдә уйғурлар тоғрисида доклат бериш йиғини өткүзүшниң әһмийити тоғрисида тохталди. У йәнә мундақ деди: “һәммимизгә мәлум болғинидәк, демократик дөләтләрдики бир қисим сиясәтчиләр вә рәһбәрләр, болупму явропа иттипақиға әза дөләтләр, шундақла германийәдики рәһбәрләр хитайниң наһайити күчлүк болғанлиқини илгири сүрүп, гәрчә бизниң дегәнлиримизгә қулақ селип аңлисиму, әмма хитайға қарши бир чарә-тәдбир қолланмиди. Мәнчә биз уйғур қирғинчилиқини яшларға, болупму алий мәктәп оқуғучилириға аңлитишимиз керәк. Чүнки бундин кейин германийәни башқуридиған яш сиясәтчиләрниң хитайға болған пикри вә чүшәнчиси пәрқлиқ болиду вә улар германийәниң хитайға қарши охшимайдиған сиясәт елип беришиға төһпә қошиду. Шуңа германийәдә бу хил паалийәтләрни көпрәк елип беришимиз керәк демәкчимән. ”

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси өткүзгән уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғининиң көрүнүши. 2024-Йили 16-май, франкфурт
Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң франкфурт шөбиси өткүзгән уйғур ирқий қирғинчилиқи тоғрилиқ илмий муһакимә йиғининиң көрүнүши. 2024-Йили 16-май, франкфурт
RFA/Erkin Tarim

Франкфуртта өткүзүлгән паалийәткә иштирак қилған яш уйғур паалийәтчи шаһнур яшларға уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида мәлумат беришниң зор әһмийәткә игә икәнликини, чүнки яшларниң уйғурларниң еғир вәзийитини иҗтимаий таратқулар арқилиқ тарқитишта актип рол ойнаватқанлиқини илгири сүрди.

Мәлум болушичә, бу қетимқи паалийәтни бундин кейинму давамлиқ өткүзүш пилан қилиниватқан болуп, униң уйғур дияридики қирғинчилиққа қарши болған тәдбирләрниң оттуриға чиқишиға азрақ болсиму түрткә болуши үмид қилинмақтикән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.