Bérlindiki xelq'araliq yighinda sün'iy eqilning qurbanigha ayliniwatqan Uyghurlarning weziyiti tonushturuldi

Gérmaniyening iqtisadiy hemkarliq we tereqqiyat ministirliqi 10-öktebir bérlinda ötküzgen “Sün'iy eqilning din yaki étiqad erkinlikige bolghan tesiri” namliq xelq'araliq ministirlar muhakime yighinigha 30 dölettin kelgen dölet rehberliri, ministirlar, parlamént ezaliri, herqaysi döletlerning bérlindiki bash elchiliri, diniy jem'iyetlerning mes'ulliri we ilim-pen xadimliri bolup 200 ge yéqin kishi qatnashqan.

Mezkur yighin'gha d u q rehberliridin dolqun eysa bilen gheyur qurbanlarmu teklip qilin'ghan bolup, yighin'gha gérmaniye fédératsiye hökümitining diniy we étiqad erkinliki komissari frank shiwabé riyasetchilik qilghan. U échilish nutqida, sün'iy eqilning din yaki étiqad erkinlikige körsitidighan tesiri heqqide toxtilip, nöwette 38 dölet bilen birliship élip baridighan sün'iy eqilning ziyankeshlikliridin saqlinish mesilisini otturigha qoyghan.

RFA/Ekrem

Bu yighinda söz qilish pursitige érishken d u q bérlin ishxanisining mudiri gheyur qurban ependi, d u q, tibet herikiti we xongkong herikiti teshkilatliri yéqinda birliship qurghan “Dölet halqighan basturushqa qarshi chong ittipaq” namliq teshkilatqa wakaliten söz qilip, Uyghurlar duch kéliwatqan irqiy qirghinchiliq we zulumning yalghuz xitay chégrasi bilenla cheklinip qalmighanliqini, uning yene dölet halqip, muhajirettiki Uyghurlargha selbiy tesirler körsitiwatqanliqini bayan qilip ötken.

11-Öktebir küni bu munasiwet bilen ziyaritimizni qobul qilghan gheyur qurban ependi, yuqiri derijilik dölet erbabliri qatnishidighan ushbu muhim yighinda Uyghurlar mesilisini otturigha qoyup, xitay mustebit hakimiyitining epti-beshirisini achalighanliqining d u q we Uyghurlar üchün ehmiyetlik bir hadise bolghanliqini tilgha aldi.

RFA/Ekrem

Mezkur yighinda asasliqi sün'iy eqilning ijtima'iy alaqidiki ijabiy roli tekitlinish bilen birge, uning saxta uchur tarqitish, öchmenlikni terghib qilish, diniy az sanliqlarni teqib qilish, ulargha ziyankeshlik qilish qatarliq mustebit küchler teripidin paydilinip kétiliwatqan selbiy terepliri nuqtiliq muzakire témisi bolghan.

Dolqun eysa ependi bu heqte toxtalghanda, aldi bilen bu yighinning Uyghurlar üchün ehmiyetlik bolghan tereplirini tilgha élip ötti. Uning bildürüshiche, sün'iy eqilni xitay hakimiyiti tunji qétim sherqiy türkistan xelqini idare qilishqa tetbiqlighan bolup, hazirqi irqiy qirghinchiliq yüz bériwatqan dewrdimu sün'iy eqildin paydilinip Uyghurlarni basturushni dawamlashturmaqtiken.