Түркийә ташқи ишлар министирлиқи үрүмчидики от кетиш вәқәсиниң сәвәбини сориди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2022.11.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
turkiye-tashqi-islar-ministiri-mewlut-chawushoglu.jpg Түркийә ташқи ислар министири мәвлут чавушоғлу мухбирларни күтивелиш йиғинида сөз қилмақта, 2022-йили 3-ноябир, истанбул.
AP

Хәлқара ахбаратларда  11-айниң 24-күни кәчқурун үрүмчиниң тәңритағ районидики чоң базарға йеқин җайдики бир аһалиләр қорусиға от кәткәнлики, от өчүрүш әтрити отни вақтида өчүрмигәнлики, өйлиригә солинип қалған аяллар вә балиларниң сиртқа қечип чиқалмай өлгәнлики тоғрисида хәвәр тарқалғандин кейин түркийә ташқи ишлар министирлиқи  26-ноябир күни мәхсус баянат елан қилди. Мәзкур баянатта түркийә ташқи ишлар министирлиқи хитай һөкүмитидин от кетишниң сәвәби тоғрисида мәлумат беришни тәләп қилди.

 Түркийә ташқи ишлар министирлиқиниң баянатида: “хитай хәлқ җумһурийити шинҗаң уйғур аптоном райониниң пайтәхти үрүмчидики от кетиш нәтиҗисидә һаятидин айрилип қалғанлар  вә яридар болғанлардин хәвәр тапқандин кейин  чоңқур қайғуға чөмдуқ. Бу әләмлик һадисә сәвәблик тәзийәлиримизни йоллаймиз вә яридарларға җиддий шипа тиләймиз. Биз бу от кетишниң  һәқиқий  сәвәби тоғрисида изаһат берилишини тәләп қилимиз”, дейилгән.

turkiye-tashqi-islar-ministirliqi-bayanat-1.jpg

Түркийә ташқи ишлар министирлиқи бу баянатни елан қилғандин кейин, түркийәдики барлиқ ахбарат васитилири үрүмчидә йүз бәргән от кетиш вәқәси вә униңдин кейин йүз бәргән наразилиқ намайишлири тоғрисида хәвәр тарқатти.

  Түркийәниң әң чоң телевизийә  қаналлиридин “хабәр түрк”, “CNN  түрк” қатарлиқ телевизийә қаналлири 27-ноябир, “хитайниң юқумни нөлгә чүшүрүш сиясити кишиләрниң ғәзипини күчәйтти” намида  хәвәр берип, хитай һөкүмитиниң от кәткән әһвалдиму қамални бошатмаслиқ, уйғурларға бесим ишлитиш вә отни вақтида өчүрмәсликтәк җавабкарлиқини оттуриға қойған.

Бу вәқәдин кейин түркийәдики тонулған обзорчи, оқутқучилар вә аммиви тәшкилат мәсуллириму   иҗтимаий алақә васитилиридә бу паҗиәдин туғулған еғир әндишиси вә йүрәк сөзлирини ипадилигән. Тонулған обзорчи йүсүп қаплан әпәнди бу һәқтә твиттер адресида өзиниң  уйғурларға  болған һесдашлиқи вә хитай һөкүмитигә болған наразилиқини ипадә қилип: “хитайниң шәрқий түркистандики зулуми түгимәйватиду. Үрүмчидә уйғурларниң өйигә от кәтти. От кәткән бинаға от өчүрүш әтритиму кечикип келипту. Аял вә балилардин болуп җәмий 44 нәпәр киши җенидин айрилипту. Хитайниң от өчүрүшкә сәл қариғанлиқини ашкарилиған уйғурларни тутқун қиливетипту”, дәп язған.

Тонулған телевизийә программа  риясәтчиси назгүл кәнҗәтай ханим твиттерида мунуларни тарқатти: “үрүмчидә хитайниң юқумни нөлгә чүшүрүш бесим сиясити түпәйли 44 уйғур өйигә от кетип һаятидин айрилған. От кетип хели узун вақиткичә от өчүрүш әтрити кәлмигән. Уларниң қутулуши мумкин әмәс иди, чүнки улар юқумни нөлгә чүрүш бесимидин  өйигә солап қоюлған икән”.

От кетиш вәқәси йүз бәргәндә, от өчүрүш әтритиниң отни вақтида өчүрмигәнлики, өйлиригә солинип қалған аяллар вә балиларниң сиртқа қечип чиқалмай өлгәнлики тоғрисида хәвәр тарқалғандин кейин,  26-ноябир күни истанбулда паалийәт елип бериватқан хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлари бирлики, дуня уйғур қурултийи вәхписи қатарлиқ аммиви тәшкилатлар хитайниң истанбулда турушлуқ консулханиси алдида намайиш өткүзүп, хитайға наразилиқ билдүрди.

Хитай һөкүмитиниң бәргән мәлуматида, бу қетимқи от кетиш вәқәсидә өлгәнләрниң сани 10ға йәткән, әмма иҗтимаий таратқуларда вә  торда ашкариланған толуқсиз мәлуматларға қариғанда, бу қетимқи от кетиш вәқәсидә 40 нәпәрдин көп адәмниң өлгәнлики  уларниң көпинчисиниң аяллар вә балилар икәнлики мәлум болмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.