D u q hey'iti bilen Uyghur dostluq guruppisi yaponiye parlaméntida uchrishish élip bardi

2021-Yili 2-ayning 1-küni, yaponiye parlaménti awam palatasida Uyghur mesilisi toghrisida tunji qétimliq qarar mutleq köp sanliq parlamént ezasining qollishi bilen resmiy maqulluqtin ötkenidi. “Uyghur qatarliqlarning éghir kishilik hoquq weziyiti toghrisidiki qarar” dep atalghan mezkur höjjet, yaponiye parlaméntida xitaygha munasiwetlik kishilik hoquq toghrisidiki tunji qétim maqullan'ghan qarar hésablinidiken. Yaponiye parlaméntidiki Uyghur dostluq guruppisi mezkur qararning maqulluqtin ötishige zor küch chiqarghan. Dunya Uyghur qurultiyining sabiq re'isi dolqun eysa, yaponiye Uyghur jem'iyitining re'isi exmet létip we bashqurush hey'et ezasi sawutjan memet qatarliq kishiler 18-féwral küni yaponiye parlaméntida Uyghur dostluq guruppisi rehberliri bilen uchrishish élip barghan.

Mezkur hey'et yaponiye Uyghur dostluq guruppisining re'isi kéji füruya ependi, Uyghur dostluq guruppisining bash katipi zintaro yishibashi ependiler bilen uchriship, ularning hazirghiche Uyghur dewasigha qoshqan töhpisige rehmet éytqandin sirt Uyghurlar toghrisida bezi teleplernimu otturigha qoyghan. Dolqun eysa ependi uchrishish axirlashqan haman téléfon ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: “Men teywen'ge élip baridighan ziyaritimning aldida, yaponiyede bizge yardem qilip kéliwatqan kishiler we yaponiye Uyghur jem'iyiti rehberliri bilen uchrishish üchün kelgenidim. Uzun yillardin buyan Uyghur dewasigha köngül bölüp kéliwatqan yaponiye parlaménti Uyghur dostluq guruppisi bilenmu uchrashtim, men dunya Uyghur qurultiyi re'isliki wezipisini ötewatqan waqitlirimda bolsun yaki kéyinki waqitlarda bolsun Uyghur dewasigha köngül bölgen parlamént ezalirigha rehmet éytish üchün bu ziyarette bolduq. Bu yerdiki ziyaritimiz jeryanida taylandtiki 48 qérindishimizning xitaygha qayturulushining aldini élish, uni qutquzup qélish üchün yaponiye dostluq guruppisi qilghan xizmetliri heqqide melumat berdi, ulargha rehmetlirimizni bildürduq. Ular bu heqte köp xizmetlerni qildi. Biz ularning 2023-yili 10-ayda ‛xelq'ara Uyghur munbiri‚ yighinigha sahibxaniliq qilghanliqi üchünmu alahide rehmet éyttuq. Shundaqla bosniyede chaqirilghan 8-nöwetlik qurultiyimiz duchar bolghan qiyinchiliqlar toghrisida melumat berduq. Dunya Uyghur qurultiyining démokratiyelik yollar bilen yéngi rehberlirini saylap chiqqanliqini dep yéngi re'isimizning salimini yetküzduq. Nahayiti dostane qizghin uchrishish boldi. Axirida bularning dewayimizni qollashni dawam qilishi toghrisidiki arzu-teleplirimizni otturigha qoyduq.”

RFA/Erkin Tarim

Yaponiye Uyghur jem'iyiti rehberlirining éytishiche, ularning bu qétimqi yaponiye parlaméntini ziyaritidiki meqset, yaponiye parlaméntidiki Uyghur dostluq guruppisining Uyghurlar üchün qilghan xizmetlirige rehmet éytish bilen birlikte Uyghurlarning nöwettiki éghir weziyitini, Uyghur dewasi nöwette duchar boluwatqan qiyinchiliqlarni yaponiye parlamént ezalirigha anglitip, ularning Uyghurlargha bolghan hésdashliqini qolgha keltürüp, bundin kéyin téximu köp ishlarni wujudqa chiqirishtin ibaret iken.

Sawutjan memet ependi 2-ayning18-küni yaponiye parlaméntida élip bérilghan uchrishishta Uyghurlar namidin yetküzgen bezi teleplerning netijisi toghrisida melumat alghanliqini bayan qildi.

Sawutjan memet ependi, yaponiye parlaménti Uyghur dostluq guruppisigha burun we bu qétim sun'ghan teleplerge ularning ijabiy pozitsiye bildürgenlikini bayan qildi.

Yaponiye parlaméntidiki Uyghur dostluq guruppisi qurulghan kündin buyan Uyghur mesilisige, Uyghurlarning hazirqi weziyitige Uyghur dewasining yüzlinishige alahide köngül bölüp kéliwatqan bolup, dunya Uyghur qurultiyi we yaponiye Uyghur jem'iyiti burundin tartip ular bilen qoyuq munasiwet ornitip kéliwatqan iken.

Sawutjan memet ependi künsayin murekkeplishiwatqan dunya weziyitide bu xil uchrishishlarning sherqiy türkistan dewasi üchün paydiliq ikenlikini tekitlidi.

Yaponiye Uyghur jem'iyiti re'isi exmet létipning bildürüshiche dunya Uyghur qurultiyi rehberliri bilen yaponiye Uyghur jem'iyiti rehberlirining ötken yili 10-aydin buyan yaponiye parlaménti Uyghur dostluq guruppisi bilen 11 qétim uchrishish élip barghanliqini, her qétimqi uchrishishta Uyghurlarning weten ichidiki Uyghurlarning éghir weziyiti we chet eldiki Uyghurlar duchar boluwatqan qiyinchiliqlarni yetküzüp yaponiyening yardem qilishini telep qiliwatqanliqini ilgiri sürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi hey'iti bilen yaponiye parlaménti Uyghur dostluq guruppisining bu qétimqi uchrishishida 2025-yili yaponiyede élip bérilmaqchi bolghan pa'aliyetler toghrisidimu muzakire élip bérilghan.